پونداسترلینگ (Pound sterling) یا بهطور کوتاه پوند، یکای پول پادشاهی بریتانیا است. پوند استرلینگ بهطور معمول با نماد £ یا بهطور رسمیتر با مخفف GBP نمایش داده میشود.
نرخ فروش پوند انگلیس بر چه مبنایی محاسبه میشود؟
یکای کوچکتر پوند پنی (به انگلیسی: Penny) نام دارد ، مجموع صد پنی برابر بایک پوند است. پوند یکی از قویترین و با ارزشترین ارزها است. نام مستعار این یکای پول در انگلستان کویید (به انگلیسی: Quid) میباشد.
پوند استرلینگ که بر اساس اسناد معتبر، قدیمیترین یکای پول در حال استفاده جهان است، در بخش عمدهای از تاریخ انگلستان و بعدها بریتانیا، در گردش بودهاست.
روند تکامل
نرخ فروش پوند انگلیس به بقیه ارزها
اسناد تاریخی نشان میدهد که اوفا، یکی از پادشاهان انگلوساکسون در نیمه دوم قرن هشتم میلادی سیستم پول مشترک را در بخشهای مرکزی و جنوبی انگلستان تثبیت کرد. در این دوران اولین سکههای نقرهای پنی انگلیسی زیر نظر وی ضرب شد که رویش نام او حک شدهاست.
در عمل، وزن این سکهها بسیار متفاوت بود ولی بر اساس آن سیستم پولی، ۲۴۰ سکه پنی معادل یک پوند تلقی میشد. در آن دوران سکههای با ارزش تر از پنی ضرب نمیشد و واحدهای با ارزش تر مثل شیلینگ و پوند به صورت مجازی فقط در حساب و کتاب مورد استفاده بودند.
اولین بار سکه پوند در سال ۱۴۸۹ در دوران پادشاهی هنری هفتم به بازار آمد. در آن زمان به آن میگفتند سکه فرمانروا. سکه شیلینگ نیز اولین بار در سال ۱۵۰۴ ضرب شد. پول اسکناس به فاصله کوتاهی پس از تأسیس بانک مرکزی انگلستان در سال ۱۶۹۴ به گردش افتاد. در آغاز آنها را با دست مینوشتند و طراحی میکردند. سکههای طلا از سال ۱۵۶۰ به گردش درآمد و از سال ۱۶۷۲ نیز سکههای مسی به جمع پولهای رایج افزوده شد.
معیار تقسیم پوند به ۱۲ شیلینگ و هر شیلینگ به ۱۲ پنی تا سال ۱۹۷۱ ادامه داشت، تا اینکه در این سال بریتانیا نیز در سیستم پولی خود تقسیم دهگانه را پذیرفت و به اجرا گذاشت.
سقوط
سقوط نرخ فروش پوند انگلیس نسبت به بقیه ارزها باعث شده که در طول تاریخ اقدامات بسیار سختگیرانه و گاه خشونت باری برای حفظ کیفیت سکهها و پول رایج در بریتانیا انجام شدهاست. پروفسور نیکلاس میهیو، کارشناس تاریخ پوند میگوید که هنری یکم، پادشاه انگلستان در اواخر قرن یازده و اوایل قرن دوازدهم میلادی مسئولان ضرب سکه را که حساب آنها دقیق نبود اخته میکرد.
به گفته دیوید سینکلیر در سال ۱۱۲۴ میلادی نیمی از ضاربان سکه در انگلستان به خاطر اینکه سکههای تولید شده توسط آنها کیفیت مطلوب را نداشت یا به خاطر اینکه سکههای تقلبی تولید کرده بودند به دستور پادشاه مثله شدند.
واژه استرلینگ پس از فتح انگلستان توسط شاهان نورماندی رایج شد و در ابتدا این عبارت فقط به سکههای پنی اطلاق میشد و نه پوند. اما در مورد ریشه این واژه اطلاعات مشخصی در دست نیست. شاید از واژه «استرلین» گرفته شده باشد که در زبان نرمانها به معنای ستاره کوچک بود یا حتی از یک واژه زبان عربی به معنای پول.
هنری دوم کیفیت سکههای رایج در بریتانیا را بهبود داد و از سا ل ۱۲۸۲ و دوران پادشاهی ادوارد اول مراسم ویژهای در دربار برای سنجش کیفیت سکهها به اجرا گذاشته شد که تا امروز ادامه دارد.
برای افزایش استحکام و دوام بهتر سکهها، میزان نقره موجود در آن به ۹۲٫۵ درصد کاهش یافت و نقره با این درصد از خلوص بعدها به عنوان نقره استرلینگ تثبیت شد.
چرا نرخ فروش پوند انگلیس همیشه مهم بوده است؟
هنری هشتم در دوران حکومت خود برای بهره گرفتن بیشتر از نقره موجود در خزانه پادشاهی به حد قابل ملاحظهای از نقره موجود در سکههای ضرب شده کاست که در تاریخ به عنوان خواری بزرگ از آن یاد میشود.
ملکه الیزابت اول در سال ۱۵۹۰ ارزش حقیقی سکهها را به آن بازگرداند و همین عیار و وزن تقریباً تا قرن نوزدهم ادامه یافت. از حوالی سال ۱۶۶۰ ضرب سکه توسط ماشین آغاز شد و طراحی سکهها به شکلی درآمد که کسی نتواند از لبههای آنها چیزی بکند.
یکی از اهانتهایی که سکههای نقره در طول تاریخ به جان خریدهاند، کنده شدن تکهای از لبه آنها است. برخی با کندن تکهای از لبه سکهها در حقیقت چند گرم نقره به جیب زده و سکههای در گردش را به مرور بیارزش میکردند. اعمال مجازاتهای شدید در مورد کسانی که تقلب میکردند ادامه یافت. در یک مورد اسحاق نیوتن که دورهای ریاست ضرابخانه سلطنتی را برعهده داشت، فردی را به جرم ضرب سکههای تقلبی دستگیر کرده و مجرم گردن زده شد.
از آن زمان تلاشهای گسترده و اقدامات مهمی برای حفظ ارزش پوند و نرخ فروش پوند انگلیس در برابر بقیه ارزها صورت گرفتهاست که از جمله آنها میتوان به سیستم موسوم به برتون وود یا مکانیسم اروپایی نرخگذاری برای ارزها اشاره کرد؛ ولی سیستم اقتصادی غربی نرخ شناور برای تبادل ارز را ترجیح میدهد. به همین خاطر ارزش برابری پوند استرلینگ در حقیقت تابعی از عرضه و تقاضاست.
دولت بریتانیا سیستم پول مشترک اروپایی را نپذیرفت و به حوزه یورو نپیوست، به همین خاطر پوند استرلینگ از معدود یکاهای پول در اروپاست که هنوز به بقای خود ادامه میدهد.
منابع:
